Trong những đám phải đi, đám tang người trẻ là đám nặng nhất. Nhà thường lặng, ít tiếng nói, và người tới viếng cũng lúng túng hơn bình thường: không biết đứng đâu, nói gì, nhất là không biết đặt hoa thế nào cho phải.
Hai thứ dễ sai nhất lại đúng là hai thứ ai bước vào cũng nhìn thấy: màu hoa trên kệ và dòng chữ trên băng. Chọn nhầm màu hoặc để sót một chữ trên bảng in, người nhà nhận ra ngay.
Bài này đi thẳng vào hai chuyện đó, cho trường hợp người đã khuất nhỏ tuổi hơn mình.
Trả lời ngắn
- Màu hoa: trắng. Không phải “trắng là một lựa chọn tốt”, mà trắng là mặc định.
- Được điểm sắc nhạt: xanh nhạt, tím rất nhạt, hồng phấn. Tuyệt đối không vàng, không đỏ, không tím sẫm.
- Bảng in: bỏ chữ “Kính viếng”. Thay bằng “Vô cùng thương tiếc”.
- Xưng hô lấy theo vai của người mất so với người đứng tên: Con, Cháu, Em, Bạn.
- Kệ vừa phải, kết gọn. Ruy băng trắng hoặc bạc, không dùng vàng kim.
Tra nhanh theo tuổi người đã khuất
| Người mất | Màu hoa | Chữ trên bảng in |
|---|---|---|
| Trẻ sơ sinh, bé nhỏ | Trắng thuần, giỏ hoặc kệ nhỏ | Vô cùng thương tiếc Cháu (thường không ghi tuổi) |
| Học sinh, sinh viên | Trắng, điểm xanh hoặc tím nhạt | Vô cùng thương tiếc Cháu / Em / Bạn |
| Thanh niên chưa lập gia đình | Trắng gần như tuyệt đối | Vô cùng thương tiếc Em / Cháu |
| Đã lập gia đình, dưới 60 tuổi | Trắng, điểm tím nhạt | Vô cùng thương tiếc, có thể ghi hưởng dương |
| Nhỏ tuổi hơn nhưng là cấp trên | Trắng, kết chuẩn mực | Thành kính phân ưu |
Màu hoa: trắng không phải một lựa chọn, đó là mặc định
Với người ra đi khi còn trẻ, trắng tượng trưng cho sự tinh khôi, cho một đời chưa kịp vướng bụi. Đây là màu duy nhất không cần cân nhắc gì thêm.
Vì sao tuyệt đối không có vàng
Trong tang lễ người Việt, vàng là màu dành cho bậc cao niên, mang nghĩa kính trọng người đã sống trọn tuổi trời. Đặt sắc vàng lên kệ hoa viếng một người mới hai mươi, ba mươi tuổi là nói sai một câu rất lớn. Người ngoài nhìn vào thấy đó là sự vô ý. Cha mẹ người mất nhìn vào thì thấy khác.
Những sắc được phép điểm
- Xanh nhạt: cẩm tú cầu xanh, lá bạc. Gợi sự tĩnh, hợp với hầu hết trường hợp.
- Tím rất nhạt: nói được nỗi tiếc nuối. Phải nhạt, tím sẫm thì nặng quá.
- Hồng phấn: chỉ dùng khi người mất là bé gái nhỏ, và nên hỏi gia đình một câu trước.
- Xanh lá: làm nền, không tính là màu.
Nguyên tắc để không lệch: trắng chiếm ít nhất bảy phần mười mặt kệ. Sắc điểm chỉ để kệ hoa đỡ phẳng, không phải để nổi bật.
Loài hoa hay dùng
Cúc trắng, ly trắng, lan trắng, hồng trắng, cẩm chướng trắng. Riêng khi người mất là trẻ nhỏ, nhiều nhà chọn hoa cánh mềm và bông nhỏ như cẩm chướng, baby, thay cho ly to. Đó là cách người mình giữ sự nhẹ nhàng cho một đám vốn đã nặng.
Cỡ kệ và kiểu kết
Đám tang người trẻ ít khi cần kệ lớn. Lý do rất thực tế: nhà tang thường không rộng, và một kệ ba tầng đặt cạnh linh cữu một người còn trẻ nhìn không cân. Kệ một tầng hoặc hai tầng cỡ vừa là hợp.
Kiểu kết nên gọn, dáng tròn hoặc dáng đứng đơn giản, không phụ kiện lấp lánh, không nơ to. Ruy băng đổi sang trắng hoặc bạc. Nếu shop mặc định dùng ruy băng vàng kim thì nhớ dặn đổi, vì đây là chi tiết hay bị bỏ qua nhất.
Trường hợp người mất là trẻ nhỏ, một giỏ hoa nhỏ nhiều khi hợp hơn kệ đứng.
Bảng in: chữ đầu tiên phải bỏ là “Kính viếng”
“Kính” là chữ hướng lên. Người mất nhỏ tuổi hơn mình thì chữ đó không nằm đúng chỗ. Đây là lỗi phổ biến nhất trên băng tang, và cũng là lỗi người nhà nhìn ra nhanh nhất.
Dùng cụm nào thay thế
- Vô cùng thương tiếc: chuẩn nhất khi người đứng tên có vai vế lớn hơn hoặc ngang với người mất. Cha mẹ, ông bà, anh chị, thầy cô, bạn bè, cấp trên đều dùng cụm này.
- Thương tiếc: bản ngắn, dùng khi băng hẹp hoặc muốn nhẹ bớt.
- Thành kính phân ưu: hướng vào tang quyến chứ không vào người mất, nên vẫn dùng được kể cả khi người mất ít tuổi hơn. Hợp quan hệ công việc và xã giao.
- Xin chia buồn cùng gia đình: nhẹ và an toàn, hợp hàng xóm, người quen sơ.
Xưng hô lấy theo vai của người mất
Nguyên tắc trong bài cách ghi nội dung bảng in hoa đám tang vẫn đúng ở đây: gọi người mất theo vai của họ với chính người đứng tên, không gọi theo cách tang chủ gọi. Ông bà viếng cháu thì ghi Cháu. Bạn học viếng bạn thì ghi Bạn. Thầy cô viếng học trò thì ghi Em.
Hai dòng, không hơn
Dòng trên là ai gửi, dòng dưới là lời viếng. Băng in chỉ vừa khoảng bảy tới mười hai chữ mỗi dòng. Viết dài thì thợ phải thu nhỏ cỡ chữ, nhìn vào mất hết vẻ trang trọng.
Mẫu bảng in theo người đứng tên
| Người gửi | Dòng trên | Dòng dưới |
|---|---|---|
| Cha mẹ viếng con | Cha mẹ | Vô cùng thương tiếc con |
| Ông bà viếng cháu | Ông bà nội (hoặc ngoại) | Vô cùng thương tiếc cháu |
| Anh chị viếng em | Anh chị và các cháu | Vô cùng thương tiếc em |
| Cô dì chú bác | Gia đình chú Nguyễn Văn A | Vô cùng thương tiếc cháu |
| Bạn học cùng lớp | Tập thể lớp 12A1 - THPT Nguyễn Trãi | Vô cùng thương tiếc bạn |
| Nhóm bạn thân | Nhóm bạn thân | Thương tiếc bạn |
| Nhà trường, thầy cô | BGH và tập thể giáo viên Trường ... | Vô cùng thương tiếc em |
| Cơ quan viếng nhân viên | Ban Giám đốc và toàn thể CBNV Công ty ... | Vô cùng thương tiếc |
| Đồng nghiệp cùng phòng | Tập thể phòng Kinh doanh | Thương tiếc bạn |
| Bạn của cha mẹ người mất | Gia đình ông bà Nguyễn Văn B | Thành kính phân ưu |
| Hàng xóm, tổ dân phố | Bà con tổ dân phố ... | Xin chia buồn cùng gia đình |
Hưởng dương hay hưởng thọ, và có ghi tuổi lên băng không
Người mình dùng hai chữ khác nhau cho hai quãng đời, và đây là chỗ rất hay nhầm.
- Hưởng thọ: dành cho người mất từ 60 tuổi trở lên. Trong đó 60 đến 69 là hạ thọ, 70 đến 79 trung thọ, 80 đến 89 thượng thọ, 90 đến 99 đại thọ, từ 100 tuổi là lão thọ.
- Hưởng dương: dành cho người mất khi chưa qua 60 tuổi, tức là đi khi chưa sống hết một đời.
- Hưởng niên: một số nơi dùng cho khoảng 50 đến 59 tuổi. Rất ít gặp, không dùng cũng không sao.
Vậy với người mất nhỏ tuổi, chữ đúng là hưởng dương, không phải hưởng thọ.
Còn chuyện có ghi tuổi lên băng hay không thì tuỳ nhà. Cáo phó gần như luôn ghi, nhưng băng in trên hoa viếng thì phần lớn bỏ, vì băng ngắn và vì con số tuổi ở một đám tang người trẻ chỉ làm nặng thêm. Cách an toàn là nhìn cáo phó của gia đình: họ ghi thế nào thì mình theo thế ấy.
Riêng với trẻ nhỏ và trẻ sơ sinh, thông thường người ta không ghi tuổi.
Phân biệt hưởng thọ, hưởng dương, hưởng niên
| Cụm từ | Dùng cho | Ví dụ ghi |
|---|---|---|
| Hưởng thọ | Từ 60 tuổi trở lên | Hưởng thọ 82 tuổi |
| Hưởng dương | Dưới 60 tuổi | Hưởng dương 27 tuổi |
| Hưởng niên | Khoảng 50 đến 59 tuổi, ít nơi dùng | Hưởng niên 55 tuổi |
| Không ghi tuổi | Trẻ nhỏ, trẻ sơ sinh, hoặc băng in quá ngắn | Bỏ hẳn dòng tuổi |
Năm điều kiêng riêng ở đám tang người trẻ
Mấy điều dưới đây là lệ dân gian, mỗi nơi giữ một mức. Không chắc lệ ở địa phương thì nhìn người đi trước rồi làm theo, đó luôn là cách an toàn.
Người lớn tuổi hơn không vái lạy
Theo lệ nhiều nơi, bậc trên không lạy bậc dưới. Ông bà, cha mẹ, cô bác lớn tuổi hơn người mất thì đứng nghiêm, cúi đầu mặc niệm là đủ lễ. Thắp hương xong lùi ra, không quỳ.
Không hỏi nguyên nhân mất
Nhất là khi người ta ra đi đột ngột. Câu hỏi này bắt cha mẹ kể lại đúng chuyện họ đang cố không nghĩ tới. Muốn biết thì hỏi người ngoài, đừng hỏi trong nhà.
Không khóc than quá lớn
Dân gian tin tiếng khóc quá bi ai làm người ra đi vướng bận, khó dứt. Tin hay không thì giữ sự trầm tĩnh vẫn là cách giúp tang quyến đỡ vỡ ra thêm.
Trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai nên ở nhà
Lệ cũ kiêng, và trên thực tế nhà tang cũng đông người, không khí ngột, không hợp với trẻ. Muốn chia buồn thì gửi hoa và phong bì, người nhà hiểu.
Không mang hoa có sắc vàng hay đỏ
Kể cả một bó nhỏ cầm tay. Trắng là trắng.
Nói gì với cha mẹ mất con
Đây là phần khó nhất, và cũng là phần không ai kịp chuẩn bị.
Mấy câu nên tránh, vì chúng làm người nghe đau thêm dù người nói có ý tốt:
- “Thôi cố lên, còn phải sống cho các cháu khác.” Câu này vô tình bảo họ dừng đau lại.
- “Chắc cháu có duyên phận ngắn.” Nghe như đổ cho số phận.
- “Tôi hiểu cảm giác của anh chị.” Hầu như không ai hiểu được, và họ biết điều đó.
Mấy câu đủ dùng:
- “Em xin chia buồn cùng anh chị.”
- Một kỷ niệm cụ thể và ngắn về người đã mất. Với cha mẹ, biết con mình được người khác nhớ là điều có giá trị.
- “Có việc gì cần thì anh chị cứ gọi em, lúc nào cũng được.”
Nói ngắn, nắm tay, rồi lùi ra. Ở đám tang người trẻ, sự có mặt nói được nhiều hơn lời nói.
Bốn lỗi hay gặp
Dùng lại mẫu băng của lần trước
Nhiều người gửi lại đúng nội dung đã đặt ở đám gần nhất cho nhanh. Chữ “Kính viếng” nằm sẵn trong đó, và thế là sai ngay từ dòng đầu.
Để shop tự chọn tone
Lúc gấp, nói “anh làm giúp em một kệ” là shop lấy mẫu bán chạy nhất. Mà mẫu bán chạy nhất ở hàng hoa tang thường là trắng – vàng. Nói rõ một câu: người mất còn trẻ, làm trắng.
Đặt kệ quá lớn
Kệ to không đồng nghĩa với lễ trọng. Ở đám tang người trẻ, kệ quá khổ chỉ làm không gian thêm nặng và nhiều khi không đủ chỗ kê.
Ghi tên gọi ở nhà lên băng in
Bạn bè quen gọi nhau bằng tên thân mật. Trên băng in thì nên dùng tên thật, vì đây là thứ họ hàng và người lớn trong nhà cùng đọc.
Trước khi gọi shop
Nói đủ ba thông tin này là shop chốt được ngay cả hoa lẫn chữ:
- Người mất bao nhiêu tuổi, là nam hay nữ, đã lập gia đình chưa.
- Mình đứng tên với tư cách gì: gia đình, bạn học, đồng nghiệp hay cơ quan.
- Tang tổ chức ở đâu, theo đạo gì, đặt trong nhà hay nhà tang lễ.
Muốn hiểu thêm về cách màu sắc thay đổi theo tuổi người đã khuất, xem bài người lớn nên chọn tone màu hoa gì khi đi viếng.
Tham khảo mẫu kệ hoa một tầng
Cần đặt gấp mà chưa chắc chọn thế nào?
Câu hỏi thường gặp
Viếng người mất nhỏ tuổi nên đi hoa màu gì?
Trắng. Với người ra đi khi còn trẻ, trắng là màu mặc định chứ không phải một lựa chọn trong nhiều lựa chọn. Được điểm thêm sắc rất nhạt như xanh nhạt hoặc tím nhạt, nhưng trắng phải chiếm phần lớn mặt kệ.
Có được dùng hoa màu vàng khi viếng người trẻ không?
Không nên. Trong tang lễ người Việt, vàng là màu dành cho bậc cao niên, mang nghĩa kính trọng người đã sống trọn tuổi trời. Đặt sắc vàng vào đám tang người trẻ là lệch hẳn ý nghĩa. Đỏ và tím sẫm cũng cần tránh.
Bảng in viếng người nhỏ tuổi hơn có ghi Kính viếng được không?
Không. Chữ kính là chữ hướng lên bậc trên, nên không đặt cho người nhỏ tuổi hơn mình. Thay bằng Vô cùng thương tiếc, hoặc Thành kính phân ưu nếu là quan hệ công việc và xã giao.
Bạn học viếng bạn thì bảng in ghi gì?
Dòng trên ghi tập thể lớp hoặc nhóm bạn, ví dụ Tập thể lớp 12A1 - THPT Nguyễn Trãi. Dòng dưới ghi Vô cùng thương tiếc bạn. Nên dùng tên thật của người đã mất chứ không dùng tên gọi thân mật.
Người mất dưới 60 tuổi thì ghi hưởng thọ hay hưởng dương?
Ghi hưởng dương. Hưởng thọ chỉ dùng từ 60 tuổi trở lên. Riêng trẻ nhỏ và trẻ sơ sinh thì thông thường không ghi tuổi.
Viếng trẻ nhỏ, trẻ sơ sinh thì đặt hoa thế nào?
Trắng thuần, cỡ nhỏ. Một giỏ hoa hoặc kệ một tầng cỡ nhỏ thường hợp hơn kệ đứng lớn. Chọn hoa bông nhỏ cánh mềm như cẩm chướng hoặc baby. Bảng in ghi Vô cùng thương tiếc Cháu, không ghi tuổi.
Người lớn tuổi hơn có phải vái lạy người mất trẻ không?
Theo lệ nhiều nơi thì không, vì bậc trên không lạy bậc dưới. Thắp hương, đứng nghiêm và cúi đầu mặc niệm là đủ lễ. Lệ này khác nhau giữa các vùng, nếu không chắc thì nhìn người đi trước rồi làm theo.
Đám tang người trẻ không có cách nào làm cho nhẹ đi. Thứ duy nhất người đi viếng làm được là đừng để một chi tiết nhỏ thành thêm một vết xước: hoa giữ màu trắng, băng bỏ chữ kính, lời nói ngắn lại.
Chưa chắc phần nào thì gọi 0367921256, nói rõ người mất bao nhiêu tuổi và mình đứng tên với tư cách gì. Xem mẫu tại DatHoaDamTang.Com.