Tang lễ thường kéo dài hai tới ba ngày, có nhà tới bốn năm ngày. Hoa viếng nhận vào buổi sáng, tới chiều hôm sau đã thấy vài bông cúp cánh, mép lá ngả vàng. Nhìn kệ hoa héo giữa lúc tang gia, ai cũng thấy chạnh lòng.
Thật ra hoa viếng héo nhanh phần lớn không phải do hoa xấu, mà do xốp cắm khô nước và chỗ đặt sai. Hai thứ này đều xử lý được, mà lại rất nhanh.
1. Hiểu cái xốp trước đã
Kệ hoa và vòng hoa viếng không cắm vào bình nước như hoa để bàn. Hoa được cắm vào xốp cắm hoa, thứ mà nhà nghề gọi là mút xốp hoặc oasis. Miếng xốp này ngậm nước rồi nhả dần cho cành hoa hút.
Cả kệ hoa phụ thuộc vào miếng xốp đó. Xốp còn ẩm thì hoa còn tươi. Xốp khô thì dù hoa có tốt đến mấy cũng héo trong vòng nửa ngày.
Trong tang lễ, phòng đông người, đèn nến và khói nhang làm không khí nóng lên, xốp bốc hơi nhanh hơn bình thường nhiều. Đó là lý do hoa viếng héo nhanh hơn hoa cắm ở nhà.
2. Việc quan trọng nhất: châm nước cho xốp
Đây là việc duy nhất mà nếu chỉ làm được một thứ thì hãy làm thứ này.
Cách kiểm tra
Ấn nhẹ ngón tay vào mặt xốp ở chỗ khuất phía sau kệ. Xốp còn ẩm thì mát tay và hơi lún. Xốp khô thì cứng, nhẹ, ấn vào thấy xốp bở ra.
Cách châm nước
- Dùng chai nước nhỏ hoặc bình tưới vòi dài, rót từ từ lên mặt xốp ở phần trống giữa các cành hoa.
- Rót chậm cho nước ngấm dần. Rót ào một lúc thì nước chảy tràn ra ngoài mà xốp vẫn khô bên trong.
- Ngày nắng nóng thì châm hai lần một ngày, sáng sớm và chiều mát. Ngày mát thì một lần là đủ.
- Đừng để nước đọng thành vũng dưới chân kệ, vừa bẩn vừa dễ trơn trượt.
Muốn kỹ hơn thì pha vào nước châm vài giọt nước cốt chanh. Nước hơi chua giúp hạn chế vi khuẩn làm nghẽn mạch dẫn của cành hoa.
3. Phun sương lên cánh hoa
Cành hoa hút nước qua gốc, nhưng cánh hoa cũng mất nước qua bề mặt. Phun sương bù lại phần đó.
- Dùng bình xịt phun sương loại hạt mịn, xịt cách hoa khoảng 30cm.
- Xịt lướt qua bề mặt cánh, đủ ẩm là dừng. Xịt ướt đẫm làm cánh hoa bị úng và thâm.
- Xịt vào sáng sớm và chiều tối, tránh giữa trưa nắng vì giọt nước đọng trên cánh dưới nắng sẽ làm cháy cánh.
- Chú ý phun cả phần lá và lá cọ, đó là chỗ giữ ẩm cho cả kệ.
4. Bốn thứ làm hoa nhanh héo
Chuyện trái cây ít người biết nên tôi nói kỹ hơn. Trái cây chín toả ra khí ethylene, thứ khí thúc chín. Khí này làm hoa già đi rất nhanh, cánh rụng sớm và nụ chưa kịp nở đã héo. Mâm ngũ quả trên bàn thờ thì không dời đi được, nhưng ít nhất đừng kê kệ hoa sát ngay cạnh giỏ trái cây.
Với khói nhang cũng vậy. Bát hương cháy liên tục toả hơi nóng lên trên. Kệ hoa đặt ngay sát phía sau bát hương sẽ héo trước các kệ khác cả nửa ngày.
5. Đặt kệ hoa ở đâu
Chỗ đặt kệ hoa trong tang lễ
| Nên đặt | Nên tránh |
|---|---|
| Trong nhà, nơi thoáng khí, râm mát | Ngoài sân, dưới nắng chiếu thẳng |
| Hai bên linh cữu, cách bát hương một khoảng | Sát ngay sau bát hương |
| Chỗ có bóng mát cả ngày | Chỗ nắng chiếu vào buổi trưa hoặc chiều |
| Xa luồng quạt và cửa gió điều hoà | Ngay trước quạt đứng hoặc dàn lạnh |
| Cách xa mâm quả, giỏ trái cây | Kê sát bên trái cây chín |
| Nơi ít người qua lại va chạm | Lối đi hẹp, chỗ khách chen qua |
Nếu tang lễ tổ chức ngoài sân hoặc dưới rạp bạt, nắng chiếu xiên vào buổi chiều là chuyện gần như chắc chắn. Trường hợp này nên căng thêm bạt che phía có nắng, hoặc dời kệ hoa vào trong nhà lúc quá trưa rồi mang ra sau.
6. Nhặt bỏ hoa héo mỗi ngày
Một bông héo để lại trên kệ không chỉ xấu mà còn kéo cả cụm hoa quanh nó héo theo, vì hoa tàn cũng toả khí ethylene.
- Mỗi sáng đi một vòng, nhẹ tay rút bỏ những bông đã cúp cánh hoặc ngả nâu.
- Tỉa luôn lá úa vàng ở phần dưới.
- Rút xong thì lấy vài cành lá xanh cắm che vào chỗ trống, kệ hoa nhìn vẫn đầy đặn.
Việc này mất chừng năm phút mà làm cả kệ hoa khác hẳn.
7. Lưu ý theo từng loại hoa
Độ bền và cách chăm theo từng loại hoa
| Loại hoa | Độ bền | Cần lưu ý |
|---|---|---|
| Cúc trắng, cúc vàng | Rất bền, 7 tới 10 ngày | Hầu như không cần chăm gì thêm ngoài giữ ẩm xốp. |
| Lan trắng, lan tím | Rất bền | Phun sương nhẹ. Lan sợ nắng gắt hơn sợ khô. |
| Lan hồ điệp | Bền nhất trong các loại | Không phun nước vào giữa bông, dễ thâm cánh. |
| Hoa ly | Bền, nở dần từng bông | Bấm bỏ nhị khi bông hé, vừa tránh phấn dây bẩn vừa giúp hoa lâu tàn. |
| Hoa hồng | Kém bền hơn, 4 tới 6 ngày | Héo trước tiên. Bóc bỏ lớp cánh ngoài đã thâm là bông tươi lại. |
| Cẩm chướng, đồng tiền | Bền vừa | Đồng tiền dễ gục cổ, cắm sâu vào xốp cho chắc. |
8. Lịch chăm trong ba ngày tang lễ
Gói lại thành việc làm theo giờ cho dễ nhớ.
Lịch chăm hoa viếng trong tang lễ
| Thời điểm | Việc cần làm |
|---|---|
| Ngay khi nhận hoa | Kiểm tra xốp còn ẩm không, châm nước nếu khô. Chọn chỗ đặt tránh nắng và quạt. |
| Sáng sớm mỗi ngày | Châm nước xốp, phun sương, nhặt bỏ bông héo và lá úa. |
| Giữa trưa | Kiểm tra nắng có chiếu tới không. Có thì che chắn hoặc dời kệ. |
| Chiều mát | Châm nước lần hai nếu trời nóng. Phun sương nhẹ. |
| Trước lễ chính, lễ di quan | Nhặt hoa héo lần cuối, chỉnh lại dáng kệ và bảng chữ cho ngay ngắn. |
9. Sau tang lễ thì hoa đi đâu
Thường thì kệ hoa được tháo dỡ sau lễ di quan. Tuỳ tập quán mỗi nơi mà gia đình xử lý khác nhau: có nhà hoá cùng vàng mã, có nhà mang ra chùa, có nhà thả xuống sông.
Phần khung sắt và chân kệ thì hầu hết shop hoa đều thu hồi lại để dùng tiếp. Nếu shop có hẹn thu hồi, gia đình để riêng khung ra một chỗ giúp là được.
Còn hoa vẫn tươi, nhiều gia đình rút ra cắm lại vào bình đặt lên bàn thờ trong tuần đầu. Cách này vừa đỡ phí vừa giữ được không khí ấm áp cho bàn thờ những ngày đầu.
Mẫu hoa viếng bền dáng, giữ tươi suốt tang lễ
Câu hỏi thường gặp
Vòng hoa viếng tươi được mấy ngày?
Nếu giữ ẩm xốp và đặt đúng chỗ thì 4 tới 6 ngày, đủ cho hầu hết tang lễ. Mẫu nhiều cúc và lan bền hơn, mẫu nhiều hoa hồng thì kém bền hơn.
Có cần tưới nước cho kệ hoa viếng không?
Có, và đây là việc quan trọng nhất. Hoa cắm trên xốp ngậm nước, xốp khô thì hoa héo trong vòng nửa ngày. Rót nước từ từ lên mặt xốp ở phần trống giữa các cành, ngày nắng thì hai lần một ngày.
Làm sao biết xốp cắm hoa đã khô?
Ấn nhẹ ngón tay vào mặt xốp ở chỗ khuất phía sau kệ. Còn ẩm thì mát tay và hơi lún, khô thì cứng và nhẹ, ấn vào thấy xốp bở ra.
Vì sao không nên để hoa gần trái cây?
Trái cây chín toả ra khí ethylene, thứ khí thúc chín. Khí này làm hoa già đi nhanh, cánh rụng sớm và nụ chưa kịp nở đã héo. Nên kê kệ hoa cách xa mâm quả và giỏ trái cây.
Phun sương lên hoa có làm hoa thâm không?
Chỉ thâm nếu xịt ướt đẫm hoặc xịt vào giữa trưa nắng. Xịt lướt qua bề mặt bằng bình phun hạt mịn vào sáng sớm và chiều tối thì an toàn. Riêng lan hồ điệp thì tránh xịt vào giữa bông.
Hoa hồng trên kệ héo trước, xử lý sao?
Bóc bỏ lớp cánh ngoài đã thâm, bông sẽ tươi lại và gọn gàng hơn. Nếu bông đã cúp hẳn thì rút bỏ rồi cắm vài cành lá xanh che vào chỗ trống.
Sau tang lễ hoa xử lý thế nào?
Tuỳ tập quán từng nơi, có nhà hoá cùng vàng mã, có nhà mang ra chùa hoặc thả sông. Khung sắt và chân kệ thường được shop thu hồi để dùng tiếp. Hoa còn tươi có thể rút ra cắm bình đặt lên bàn thờ trong tuần đầu.
Ba việc là đủ
Không cần nhớ hết. Chỉ ba việc này thôi: châm nước cho xốp mỗi sáng, đặt tránh nắng và quạt, nhặt bỏ bông héo. Làm được ba việc đó là kệ hoa giữ được dáng tới lúc di quan.
Nếu bạn đang chuẩn bị đặt hoa viếng, xem thêm bài Cách chọn vòng hoa đám tang phù hợp, và bài Đi viếng đám tang cần lưu ý những gì nếu đây là lần đầu bạn đi viếng.